Selecteer een pagina

Het lijkt zo onschuldig: een boterham met kaas, een kopje koffie met een stroopwafel, een bakje frambozen of een rijstschotel. De gevolgen van ons voedingspatroon voor milieu en maatschappij zijn meestal niet direct zichtbaar. De productie van ons voedsel bepaalt echter het grootste deel van onze totale ecologische voetafdruk. Ook is voeding verantwoordelijk voor twee derde van ons totale watergebruik.

De productie van ons voedsel vraagt veel landbouwgrond, water, grondstoffen en energie. Bovendien draagt het bij aan klimaatverandering. De uitstoot van broeikasgassen vindt niet alleen plaats tijdens de teelt en verwerking, ook het vervoer en het bewaren van voedsel doen een forse duit in het zakje. In de keten van boer tot bord gaat nog eens een groot deel van het voedsel verloren door verspilling. Wereldwijd wordt zo’n een derde van al het voedsel weggegooid. Daarbij telt ook het de laatste schakel mee: in een gemiddeld Nederlands huishouden belandt ongeveer 40 kilo voedsel in de afvalbak.

Het verzwegen verhaal
Het streven naar een zo groot mogelijke productie in de landbouw leidt regelmatig tot uitwassen. Zo verstoort het gebruik van bestrijdingsmiddelen en (kunst)mest in de landbouw het natuurlijke evenwicht. De sterfte onder de bijen wordt bijvoorbeeld deels toegeschreven aan het gebruik van neonicotinoïden. Gebruik van chemicaliën kan bovendien zorgen voor bodem- of waterverontreiniging.
Overbemesting en schaalvergroting zijn funest voor biodiversiteit. Dagelijks sneuvelen er vele hectares bos om plaats te maken voor akkers. Intensieve landbouw leidt uiteindelijk vaak tot uitputting van de bodem, verdroging en erosie. Deze schadelijke gevolgen zijn wereldwijd voelbaar.
De disbalans in het voedselsysteem wordt onder meer in stand gehouden doordat veel producten in de supermarkt in feite te laag geprijsd zijn om de werkelijke kosten te dekken. Dit verschil wordt uiteindelijk verrekend op boer, dier en milieu.

Jij kiest
Gelukkig zijn er steeds minder mensen die gedachteloos hun winkelwagentje volladen. Consumenten kiezen vaker voor duurzame en gezonde voeding. Zelfs gangbare supermarkten zetten duurzamere producten in de schappen. Het is soms echter lastig om wijs te worden uit het woud mooie beloftes en beweringen.
Om mensen te laten proeven hoe smakelijk de duurzame keuken kan zijn, hebben we jarenlang maandelijks het Allemaal Eetlokaal georganiseerd: een veganistische driegangenmaaltijd bereid met zoveel mogelijk lokale producten. Ook met bijvoorbeeld telacties van biologische producten in supermarkten proberen we bij te dragen aan bewustwording voor dit onderwerp.

Je kunt je eigen voedselafdruk verlagen met enkele aanpassingen op je dagelijkse eetpatroon. Dat hoeft niet ingewikkeld of vervelend te zijn. Met deze tips kom je al een heel eind:

  • Eet meer plantaardige en minder dierlijke producten. Je kunt eenvoudig een duurzaam en smakelijk menu samenstellen met veel granen, groente, fruit, peulvruchten, noten en vleesvervangers, producten met een relatief lage milieu-impact. Gebruik vlees, kaas en zuivel juist met mate. Deze producten leggen namelijk veel druk op het milieu. Let bij dierlijke producten op diervriendelijkheid.
  • Kies voor lokale producten. Voedsel dat uit de buurt komt hoeft minder kilometers af te leggen en heeft dus een lagere CO2-uistoot
  • Gooi geen eten of restjes weg. Hierdoor ga je verspilling tegen. Dat begint al in de winkel, door niet te veel eten in te kopen. Restjes kun je opnieuw verwerken in verrassende gerechten (inspiratie kun je bijvoorbeeld opdoen in het boek Koken met restjes is leuk).
  • Volg de seizoenen. In de Groente- en Fruitkalender kun je zien welke groente- en fruitsoorten door het jaar heen de beste keuze zijn.
  • Eet waar mogelijk biologisch voedsel. Biologisch voedsel heeft veel voordelen boven gangbare producten. In de biologische landbouw worden bijvoorbeeld geen synthetische bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt. Ook is er meer oog voor dierenwelzijn, duurzaam bodemgebruik en biodiversiteit. In het boekje Biobudget kun je lezen hoe je ook met een kleine portemonnee een biologisch menu kunt samenstellen.
  • Let op (betrouwbare) keurmerken, zoals EKO en FairTrade. Informatie over betrouwbare duurzaamheidskeurmerken vind je hier.